Сүүдэр ярьж эхлэхэд

Гэрэл оршихуйд сүүдэр дагалддаг шиг хүн бүрийн дотор сүүдэр бий. Гэвч сүүдэр үргэлж чимээгүй оршдоггүй. Зарим шөнө тэр амьсгалж, эзнээсээ өмнө сэрж, чимээгүйхэн нэрээр нь дуудаж эхэлдэг. Энэ бол чиний бодохоос зугтсан, сонсохоос татгалзсан, цаг хугацааны гүнд дарж орхисон тэр дуу хоолой. Сүүдэр ярьж эхлэхэд харанхуй амилж байгаа хэрэг биш. Харин гэрэлд гарч амжаагүй чиний нэгээхэн хэсгүүд сэрж, өөрсдийнхөө ил гарах замыг хайж эхэлж байгаа хэрэг юм. 
Аялгуу бол бусдын нүдэнд гэрэл гэгээ болон харагддаг, аз жаргалтай бүсгүй. Гэвч түүний инээмсэглэлийн цаана хэзээ ч бүрэн арилж байгаагүй нэгэн сүүдэр мэт харанхуй чимээгүйхэн амьдарч байлаа. Тэгтэл нэг өдөр үл таних хүнээс ирсэн зурвас тэр сүүдрийг дуудан сэрээнэ. “Өнөөдөр чи улаан даашинзтай явж байсан. Гэрийг чинь мэднэ...” Тэр үгс зүгээр нэг сүрдүүлэг биш байв. Харин цаг хугацааны уртад хав дарж мартсан айдас түгшүүр нь эргэн ирсэн хэрэг байлаа. Бүсгүйн дурсамжийн гүнд арван таван настай охины зүрхэнд хэзээ ч бүрэн эдгэрээгүй нэгэн гүнзгий  шарх амьсгалсаар байсан юм.
Энэ зохиол бол айдсаа даван туулсан хүний тухай түүх биш. Харин айдастайгаа нүүр тулж, түүнийг ойлгож, өвдөлт шархаа эдгээж, өөрийгөө чөлөөлсөн хүний тухай түүх юм. Уучлал гэдэг бусдад биш харин өөртөө өгдөг хамгийн эрхэм эрх чөлөө болохыг Аялгуугийн түүх танд сануулан хэлнэ. Хэрвээ чи энэ түүхийг нээвэл гол дүрийн бүсгүйн мөрийг даган явсаар нэг л мэдэхэд өөрийнхөө сүүдэртэй нүүр тулж мэднэ. Тэр үед чи түүнтэй ярилцах уу?  Эсвэл зугтах уу?