Эрх танхи өссөн Юмжир охин буруу хүмүүст уруу татагдаж архи, тамхинд орон архины гайгаар нөхрөө өөрийн гараар хөнөөж бие давхар бэлэвсэн хоцордог. Хүүгээ гаргаснаас хойш өөртэйгөө ижил архинд дуртай залуутай ханилж өнөөх хүчирхийлэгч байж таарна. Хөөрхий хүү хойд эцгийн гарт тамлуулан амьдрах бөгөөд гэрээсээ дайжиж насны найзаа олж өсөж том болоод өшөөгөө авах болно. Энэ өс авалт нь цаашид бүр ч томрон хүүхдийн хүчирхийллийг эсэргүүцэх хөдөлгөөний эхлэл болох ажээ.

Чинээлэг хэдий ч хэрүүл уруул ихтэй гэр бүлд төрсөн Цанлиг хүүгийн амьдралын түүх. Хүүгийн эцэг эх салснаар эх нь архины хамааралтай нэгэн болж амьдрал нь уруудан хүү ч зожиг шоовдор нэгэн болно. Зэрлэг зан авиртай хойд эцэгтэй болсноор өдөр хоногийг хэцүү өнгөрөөдөг болжээ. Энэ үед нь нэгэн охин гэнэт гарч ирж хүүгийн найз болох бөгөөд Цанлигийн анхны бөгөөд үүрдийн хайр нь энэ байдаг. Улмаар толгой нь эргэсэн эхийгээ хөнөөж хэргийг хойд эцэгтээ тохон шоронд явуулж ганцаараа үлдэх бөгөөд аллага гэгч зүйл өөрт нь таалагддагийг мэдэрнэ. Хайртай охиноо харамласандаа ангийн хөвгүүнийг ч мөн хөнөөж эргэж буцалтгүй алуурчин болдог. Гэвч түүний өрөөсөн хайр бүтэхгүй. Хайртай охин нь бас л өөр нэгэнд дурлаж галзуурсан Цанлиг тэр хүнийг нь ч мөн алахаар сэтгэл шулуудна.

Хятад наймаачид олноор монголд суурьшсан цаг үе. Эх нь биеэ үнэлэгч тул охиныг багаас нь буруу замаар оруулж баян хятадуудын өвөр дамжих амьдрал нь эхэлнэ. Эцэг, эх хоёр нь хоёул нас барснаас хойш ганцаар цэнгээний амьдралаар амьдарч явсан бүсгүй нэг л өдөр хайр гэх зүйлтэй учирснаар нэгэн хэвийн амьдрал нь өөрчлөгдөж учир утгатай болжээ. Дурлалт залуу нь харь улсаас хараал шингэсэн нэгэн учир битүүлэг бэлзэг авчирснаас хойш бүх зүйл орвонгоороо эргэх бөлгөө.

Христийн шашинтай гэр бүлд төрж хатуу чанга дэглэм дор өсөж хүмүүжсэн Артём хүү анхны хайртайгаа учирснаар адал явдал эхэлнэ. Түүний хайрыг булаасан даруу төлөв охиныг ангийнх нь баян охид дээрэлхэж, муу залуусаар хүчиндүүлснээс болж охин маш их сэтгэлээр унан амиа хорлодог. Артём хүү тэдгээр муу хүмүүсээс хэрхэн өшөө авах бол?

“Махчин” адал явдалт аймшгийн тууж 1932 оны эсэргүү бослого дөнгөж дарагдан айл хотол арай ядан амгалан тайван амьдралдаа шилжих гэж байсан цаг. Гэтэл энд тэнд нүцгэн хөлийн мөр үзэгдэж шарилын газарт тавьсан цогцсын элэг хэсгийг цөмлөн авах, нүдийг нь ухах явдал хаа сайгүй гарах болов. Хүмүүс айдаст автаж ганц нэг гэрээрээ буухаас халган буу шийдэмтэй айлдаа бөөгнөрч хонодог, малдаа алс явахаас ч эмээдэг болж уугуул нутаг эзгүйрэх тийшээ хандлаа. Битүү айдас олонхыг хамраад байх энэ мөчид үл мэдэгдэх аллагууд ар араасаа шил даран гарч, хэргийн газраас буцаж явсан дотоодын хамгаалахын төлөөлөгч, цэргүүдэд нууцлаг араатан халдаж бүрэн зэвсэглэсэн эрчүүдийг хөнөөв. Аймшиг ийн тэсэрлээ. Үйлт хувь тавилангийн эрхээр хүний маханд донтогчтой хийсэн тэмцэл, аймшиг, адал явдлыг энэхүү тууж агуулсан болно.

Очсон эзэн бүрийнхээ ааш занд сөргөөр нөлөөлж үхэл дагуулдаг муу ёр шингэсэн бэлзгийн тухай "Бэлзэг" өгүүллэгийн өмнөтгөл буюу уг бэлзгийн түүхийг өгүүлсэн цуврал хэсэг болой. Анх бэлзэг хэнийх байсан, ямар үйл явдал, учир шалтгаанаас үүдэж сөрөг энергитэй болсны учрыг энэхүү зохиолд өгүүлэх буй за. Эртний зөвлөлт улсын энгийн тариачин ардын гэр бүлд тохиолдсон гунигт явдлаас үүдэн адал явдал өрнөх болно. Атаа жөтөө, хорон муу санаа гэдэг ямар их хор уршиг дагуулдгийг эндээс та сонсоорой.

…”-Хүний элэг амссан л бол эргэж буцахгүйгээр хүний маханд шунагладаг домтой”… Хувьсгал шинэчлэлийн үед хуучин шинийн харшилдаанд цагийн сүүдэр дор хатуу оноо заяанд дайрагдан амьдрахын төлөө, үхэхгүйн эрхэнд тэмцэн босоод хүмүүн төрөлхтний хувьд дайсан болсон эмгэнэлт хувь тавилангийн ээдрээ хэрхэн тайлагдахыг энэхүү зохиолоос сонсоорой.

Зохиолын энэхүү бүлгийн үйл явдал 1800 оны төгсгөл үед тохионо. Түшээт Хан аймгийн уугуул Чоно Аюуш хэмээх сайн эрийн идэр залуу нас, амьдрал тэмцлийн талаар өгүүлнэ. Дашрамд дурдахад Чоно хэмээх Аюуш нь "Гүртэн" зохиолын нэгэн дүр гэдгийг дурдах ёстой буй заа.

Энэ үгээр үнэндээ хүний үнэрийг илтгэж, улс оронд минь тохиож буй хээл хахууль зарим нэг бусармаг зүйлийг цаг үе болоод байршил зэргийг зохиомлоор дүрсэлж харуулахыг зорилоо. Хүн хүнээ хайрлах сэтгэл бол энэ дэлхийн хамгийн тансаг эрх чөлөө юм. Эцсийн эцэст буруу бүхэн булшлагдаж, зөв бүхэн дэлгэрэх болно. Гагцхүү бид бие биеэ гэх итгэл, хайрыг л үл мартаж болно.

Түшээт Ханы сайн эр Чоно хэмээх Аюушийн адал явдал үргэлжилнэ. Тэрээр Гүртэн Төмөртэй уулзаж танилцахаас өмнө хэн байв, ямархан амьдралын давж, туулав гэдгийг энэхүү хоёрдугаар бүлгээс сонордоорой.

Бүх зүйл дээр шилдэг нь байх ёстой гэж үздэг эхийнхээ хатуу шахалтад өссөн охин өсөж томрох тусам үүнээсээ дарамт мэдрэн хичээлээс өөр зүйл мэдэхгүй нэгэн болж байлаа. Хичээл зүтгэлийнхээ ачаар сургуульдаа тэргүүлж байсан хэдий ч энэ байр суурийг нь шинээр ирсэн охин эзэлснээр түүнд маш хүнд цохилт болно. Охины цочролоос үүдсэн буруу шийдвэрээс болж ээж нь нас барснаар түүний амьдрал орвонгоороо эргэх буй за. Хатуу хорвоод ганцаар хоцорсон охин цаашид хэрхэн амьдрахыг эндээс сонсоорой.

Босуул - 2р бүлэг Сэцэн Ханы Босуул хэмээгдэх Баатар хүү, уулын өвгөний алтан шарилын өмнө андгайлсан ёсоор таван оны хойно нутагтаа ирснээр зохиол эхэлнэ. Энэ удаа түүнийг ямар адал явдал хүлээж байгаа бол. Баавгайтай барилдаад ялсан залуу хөвүүн одоо хэрхэн өөрчлөгдөө бол. Түүнд тохиох адал явдал хийгээд, эрийн ёсоор нөхөрлөх итгэлт нөхдийн талаар энэ бүлгээс сонордоорой.

Мөрийтэй тоглоом, хөнгөн зугаагаар амьдралаа үрсэн Хүслэн гэгч залуу эртний нэгэн байшингийн зоорь дахь нууцад нэвтрэх оролдлого хийв. Харамсалтай нь 1000 жилийн наст зэс саванд эрдэнэс бус шунал бүгдийг өдөөгч-бугийн хараалыг шингээн дарсан байжээ. Ор сураггүй болсон түүний араас хайж ирсэн хүүхэд насны найзууд нь болох Гал, Түшиг нар мөн хараалд өртөв... Хотын гудамжинд шөнөөр цэнхэр биет ер бусын хүчирхэг араатан үзэгдэж хүчин, дээрэм үйлдэхийн зэрэгцээ гэмтнүүдийг гэсгээх боллоо. Тэд нэг биет үү, эсвэл гурван өөр хий үзэгдэл үү? Нууцыг тайлж, хараалыг хариулах амаргүй үүрэг хэн хэнд оногдох бол? Хүчирхэг Хүннү гүрний үеэс идэрхэг Их Монгол улсыг дамнасан дөрвөн уулын дундах энэ газар эртний ямар далдын хүч булаатай байв? Туулын эрэгт хийсэн тулаан бүртээ Тоорил хан, Галдан бошигт нар яагаад ялагдав? Үхлийн буг сүг хэрхэн амилж яаж сөнөөгдөх бол? Өгүүлэгч: DND суваг

Удам - 2. Уулын савдаг болсон Сэмбээ өвгөний ганц охинд ер бусын увдис шид нүүрлэнэ. Тэр ямар шидээр, ямар үйл бүтээхийг энэ бүлгээс сонсож болно. Байгаль дэлхий бүгдээр амьд, тэд өөрсдийн гэсэн хамгаалагч Сахиустай. Хүн Байгальтай зүй бусаар харьцвал, хүртэх зэмээсээ булзах газаргүй.

Айл амьтангүй, буг чөтгөртэй гэгддэг хөндийд илгээлтийн эздийн хадлангийн бригад ирж буув. Хуучин цагийн цуурхлыг дарах зорилготой залуус эрчтэйгээр ажлаа эхэлсэн боловч... Нэгэн шөнө зэргэлдээ хайрхнаас аймшигт дуу хадаж бүгдийг нь сэрээв. Түүнээс хойш учир битүүлэг явдал ар араасаа гарсаар... Хүний амь үрэгдлээ. Залуустай ирсэн Галсан гэгч анч эр ойрхон буй орчин цагийн ёсоор хөрсөнд булуулахаас татгалзсан настайчуудыг голдуу ил тавьдаг оршуулгын газрыг эргэтэл... Тэндхийн шарилууд талийгаач залуугийн нэгэн адил тархи нугасаа ухуулсан байх нь тэр... Хадлангийн отогт залуучууд үл мэдэгдэх араатны халдлагад өртөж, хэргийн газрыг зорьсон сэргийлэхийн бүлэг замдаа сүйрэв. Барон Унгерний эрдэнэсийг сахиул ороолонг яаж дарах вэ? Махчныг устгаж, хүн чонын нууцыг тайлсан хэд өтөл болсон ч эргэн нэгдлээ. Сүүлчийн үхлийн тулаанаас Иш, Чой, Гүнчин нарын хэн нь амьд үлдэх бол? Махчингийн үр удмыг тээсэн Бүжингийн хувь заяа, түүний хүүхдийн тавилан хэрхэх вэ? Энэ бүгдэд “Махчин-3” “Ороолон” танд хариулах болно..

Босуул Баатар, Бэрх очир нар 2-р бүлэг дээр танилцан нөхөрлөж, хойшдын зам мөрөө нэгтгэдэг. Ингэснээр бүтээлийн хувьд Босуул, Будант Цадиг гэх хоёр бүтээл нэг болж байгаа юм. Тиймдээ Босуул 2-р бүлгээс эхлээд “Будант цагийн босуул” гэсэн дэд гарчигтайгаар энэхүү бүтээл маань нийтлэгдэж байгаа бил.... Та бүхэн эл 3-р бүлгээс Сэцэн Ханы Босуул Баатар, Бэрх Очир, Түшээт Ханы Ерөөлт гэх эрсийн талаар сонордож, хэнд юу тохиолдов гэдгийг олж мэдэж болох юм.

Эрдэнэ Зуу хийдийн залуу лам Түвдэн өөрийн багшаас Хатуу үйл хийх хориотой гэсэн аман захиас авснаар үйл явдал эхэлнэ. Өөрийн төрсөн нутагтаа дацан барих хүсэлтэй залуу лам, нутагтаа хүрч, төрсөн ахындаа очно. Харин очих замдаа хүмүүн бус адтай учирснаар багшийнхаа захиасыг зөрчихөд хүрнэ. Залуу ламтан хэрхэн эл хүмүүн бусын хүчинтэй тулахыг энэхүү аудио бүтээлээс сонсоорой.

Хараал шингэсэн бөгжний түүх үргэлжилсээр. Эзэн нь өөд болсноос хойш эзгүй байшинд хаягдан хүний гарт очоогүй байсан бөгжийг Монголд амьдрахаар ирсэн орос бүсгүй Елена олох болно. Сайхан сэтгэлт Елена бүсгүй бөгжний шидэд автан өөрчлөгдөх бөгөөд олон хачин зүйлс болсны дараа эх орон руугаа зугтжээ. Гэтэл тэнд бөгжний жинхэнэ эзэн Урсулагийн охин болох Любатай санамсаргүй учралаар таарч адал явдлууд хөврөх буй за.

Түвдэн лам цол мяндаг ахиж Эрдэнэ Зуу хийдийнхээ Зоч лам болсон байна. Тэр урьд өмнийн л адилаар элдвийн гай түйтгэр бүхэнтэй тулж, хүн зонд авралыг хичээсээр явна. Нэгэн удаа багшийн хэлснийг дашиж Улаанбаатар хотыг зорьсноор, өмнө тулж байсан хар домчийн адил нэгэнтэй тулна. Ингэснээр тэр дахин өөрийгөө сорих болно.

I БҮЛЭГ - Малчин эр Мархаа адууны эрлээс буцаж явахдаа саальд орсон хээлтэй согоотой тааралдав. Тэрхүү согоог өрөвдөж суллан тавьснаар түүний хувьд бүх юм эхэлнэ. Тормолзож байсан согооны хархан нүд гэнэт араатных шиг улайран очтов... Тэр бээр тэр шөнө ойд аргагүйдэн хонохдоо хунгарт булсан шарилыг санаандгүй хөндчихөв... Отог омогтойгоо тэрсэлдэн тайгад бүгсэн их зайран Мажир өлдөхийн эрхэнд ангийн зөрөг дээр сааль занга тавьж, араатанд бариулсан эцгээ арга тасрахдаа хөр цасанд булж орхисныг дархад эр хэрхэн мэдэх. Ингээд хар зүгийн есөн их тэнгэрийг тахигч зайрангийн өс, үхэлд өртсөн эцгийнх нь тасарсан сарвуугаар хот айл руу гэтэв. Цуст сарвуу... Мархаагийн тулгар эхнэр амаржиж эс чадан ураг хэвлийдээ эндэхээ дөхлөө. Энэ мөчид тэнгэрийн авралаар Зүрх хайрхны лус уналгыг нь аварсан ачтаны голомтод улаачаа илгээв. Ийнхүү хөх тэнгэрийн дор, хөрст газрын дээр төрөхөөс тэнгэрийн тамгат Ашихай хөвгүүн мэндэллээ. Өмнөх хоёр төрөлдөө ч цөвүүн цагийг амаржуулах зарлиг хүлээсэн Ашихай зайрангийн адал явдал, цагийн саарт муугийн ёроор хооллон боссон зэтгэр, ороолонгуудтай хийсэн тэмцлийн түүх таны өмнө дэлгэгдэж байна..

Хариуцлагагүй эцэг эхийн үр нь болж мэндэлсэн Мичид охин өсвөр наснаасаа л их зовлон амсаж насанд хүрнэ. Архичин эцэг нь нас барсны дараа хойд эцгийн нүүр үзэж, хоногийн хоолны төлөө биеэ хүртэл үнэлж үзсэн түүний балчирхан оюун ухаанд нэгэнт буртаг суужээ. Амьдралын шуурганд хөөгдөн явахдаа нэгэн чинээлэг гэр бүлтэй учрах бөгөөд багаасаа л тансаг амьдрал үзээгүй түүнд энэ гэрийн эзэгтэйн хангалуун, жаргалтай амьдралыг булаан авах муу санаа төрсөн нь харамсалтай. Гол нь түүний санааг гүйцэлдүүлэхэд энэ гэрийн эзэн нөхөр гэгч хүн нөлөө үзүүлэх учиртай билээ. Баян тансаг амьдралд шунасан Мичидийн хүсэл энэ гэр бүлд хэрхэн нөлөөлөх, цаашид ямархан үр дагавар үзүүлэх бол...

II БҮЛЭГ - Шодон гэзэгтэй, цусан улаан гавалтай, найман хөлт хачиг дүрст ороолон амилж, түйтгэр тарин тэнүүчлэх болов. Хараал хүрсэн сарьсан багваахайн сүрэгт хөнөөгдөж, толгойгоо мөлжүүлсэн данжаадын сүнс юунд ч юм хоргоджээ. Түүний эрдэнэсийн сангийн дээж-Манж гүнжийн алтан бэлзэг хаачив? Цөвүүн цагийн аяс, хүмүүний нүгэл, үйлийн үрийн төлөөсөөр боссон ад чөтгөр, албин тийрэнтэй хийх Ашихай зайрангийн тэмцэл үргэлжилсээр л... Гэтэл... Эртний өст Мажир зайран буган толгойт алс нутгийн албинг биедээ оршоож хонзонгоо тайлахаар эрсэллээ. Багшийнхаа захиасыг умартсан Ашихай гэнэдэж, үсээ хөндүүлснээр онго тэнгэрийнхээ холбоосыг гээв... Тэдний хоорондын тэмцэл хаа хүрч, хэрхэн өндөрлөх бол?

1946 он Монгол улс. Хоёр дайнд оролцсон Түдэв хэмээх баатар эр эхнэр авч эгэл малчин амьдралыг сонгоно. Гэвч уулын муйхар буйдан байх Түдэвийн өвөлжөөнд учир нь үл тайлагдах аймшигт явдлууд тохиолдох болсноор олон хүний амь эрсэднэ.

Хар багаас амьдралын хатуу бэрхийг туулж, сайн эрийн зам мөрийг хөөсөн Чоно Аюуш эцэстээ эхнэр хүүхдээсээ хүртэл хагацдаг. Тэгвэл энэ бүлэгт сайн эр Чоно Аюушийн шинэ түүх эхлэх юм. Та бүхэн Хувилгаан Чонын шинэ түүхийг энэхүү бүлгээс сонордоорой.

Ашихай 3

“...Ер нь Монголчууд оршин буй цагтаа дүүрэн амьдраад одохыг хүсдэг атал... Суурин иргэд урт наслахыг, бүр мөнх амьдрахыг хүсэн тачаадаг. Тэр шунал нь бүр ад албин болтлоо биежсэн нь энэ…” ...Чой хурандаа, түүний хүү Зол, чонон эр Ананд нар Өвөр Монголд тусгай үүрэг гүйцэтгэж байхдаа албинуудын дайралтад өртөнө. Тэд хаанаас гараад ирэв? Тэднийг яаж дарах вэ? Бүжингийн хүү Саяны цаашдын хувь тавилан хаашаа эргэв? Тэр хэнд тусалж, хэнтэй дайсагнах бол? Энэ мэт өмнөх бүлгүүдээр сонсогч та бүхний танил болсон баатруудын ээлжит сонирхолтой, аймшигт дагуулсан үйл явдлын өрнөлийг энэхүү адал явдалт аймшгийн туужаас хүлээн аваарай.

Ойрадын Амарсанаа, Хотгойдын Чингүнжав нар Манж Чин гүрний эзэн хаан Тэнгэр Тэтгэгчийн эсрэг тэрслэн босоод хоёул дарагдаж амь биеийг барсан цаг. Чингүнжавын шадар болох Буха, Мөнх тэргүүтэй баатрууд түүний үйл хэргийг залгамжилж Манж Чин гүрний эсрэг тэмцэх боловч аргагүй хүчин мөхөстөнө. Гэвч тэд эцсийн итгэл найдварыг тээж, Тэнгэр Тэтгэгч хэмээх Айсиньгорог устгахаар зориг шулуудна…..

Говьд хайгуул хийхээр ирсэн гадаадын иргэд сэжигтэйгээр ор сураггүй болов. Хамгийн сүүлд сураг нь гарсан гэх говийн хошууны ноён Чүлтэмээс харь иргэдийн амь насыг нэхэж, үтэр түргэн олохыг даалгасан буухиаг Манж Чин гүрний амбаны газраас ирүүлж, толгойгоо өгөхийг шаарджээ. Хайгуулд хошуу хотлоороо эрвийж дэрвийхээрээ хөдөлсөн ч тусыг эс олов. Гэтэл элсэн дээр урьд өмнө харагдаагүй учир битүүлэг мөр үзэгдэж, тэмээ мал тавхай нь задарч, яс нь гозойгоод үхэх боллоо. Чүлтэм ноёнтон өөрийн итгэлт албат Сумьяа, говийн хошууны ганц бөх Дагдан, мөрч-гөрөөчин Гарьд нарыг эл хэрэгт зарж, сүүлчийн горьдлогоо тавив. Тухайн цагт нэн ховор чийчаан машинтай харь хүмүүсийн чиг эртнээс хөл тавих цээртэй аймшигт “Хар ямаатын хөндий”-г зорьжээ. Орсон хүн байтугай мал, амьтан мэнд гарч ирдэггүй, цаг хугацаа, хувь тавилан зогсдог гэх тэр учир битүүлэг газарт тэдгээр харийн хүмүүсийг юу хүлээж байв? Элсэн манхан дээр гэнэт гарч ирдэг цусаар дүүргэсэн олгой мэт аварга амьтас юу вэ? Хэдэнтээ давтагдсан аймшигт аллагын эзэд хэн байх бол? Зэрэглээн дундаас тодордог говийн ганц айлын нууц, үхээд дараа төрлөө ололгүй зуурдын ертөнцөд гацсан гэрийн эздийн өст нэхэл... Эцсийн бүлэгт элсэн говийн үхэл дагуулсан эрлэг юу болохыг... Энэхүү адал явдалт аймшгийн туужаас хүлээн аваарай...

БУГ 2-р бүлэг - Манж дайчин гүрний төр ганхаж, хар хятадын санаархал тал нутагт гаарч эхэлсэн үед Монголчууд голомтоо тусгаарлахаар эрслэн шийджээ. Энэ нь Манжийн эзэн эрхийг өвлөж, Монгол нутгийг бүхэлд нь эрхшээх гэсэн Бээжингийн шинэ засагт таалагдсангүй. Тиймээс их Юань гүрний үеэс талын нүүдэлчидтэй өстэй Шаолинь сүмийнхний нэгэн нууц бүлгэмийн алуурчин, жатгачдыг Богдын хүрээ рүү илгээв. Тэдний гол зорилго Монголын тусгаар тогтнолын төлөө тэмцэгчдийг устгах, сэргээж буй эртний төр ёсны бэлгэдлийг нь бузарлах. Гэвч Монголчууд ч өрлүүлэх гэж буй хонь шиг зүгээр суусангүй. Богд эзний таалал дор “Хар сүнс” хочит Баатар захирагчаар толгойлуулсан заншлаачид сөрөн зогсов. Хүрээний нударган зодоонд шалгарсан Монгол эрс тусгаар тогтнолын хөдөлгөөнд нэгдлээ. Тэдний туулсан адал явдал болоод харийн жатгачдын босгосон хараал-цуст гавлын эсрэг хийсэн тэмцлийг энэхүү туужид өгүүлэх болно. “Буг эргэн ирлээ... Гэхдээ хэний талд гарах бол?”